Eltjo Poort

Architectuur in een digitale wereld

Omgaan met verandering is essentieel voor succes in digitale transformatie. Veranderingen moeten een plaats krijgen binnen de hele organisatie, waaronder de architectuur van ict-oplossingen die essentieel zijn voor de bedrijfsvoering en digitalisering. Het wordt tijd om evolutie in de architectuur mee te ontwerpen met 'precies genoeg anticipatie'.

Traditionele architectuur-aanpakken lopen achter op het gebied van evolutie en verandering, met name gezien vanuit de huidige, steeds digitalere wereld. Veel traditionele architectuurmodellen zijn tijd-agnostisch.

Wanneer evolutie en verandering niet effectief worden geadresseerd, kunnen architectuurdocumenten lang op zich laten wachten, of bij het uitbrengen al achterhaald zijn. Dit leidt tot ontwikkeling op basis van inadequate documenten en slechte planningen - potentieel grote obstakels voor iedere organisatie die de digitale opmars bij wil benen - en Agile wil kunnen inspelen op nieuwe concurrentie-bedreigingen.

De snelheid waarmee digitale technologieën een steeds groter deel uitmaken van ons dagelijks leven, maakt voortdurende en snelle evolutie en anticipatie noodzakelijk. Een goed voorbeeld is de urgentie en groeiende trend om cybersecurity al vanaf dag één in te bouwen in het ontwerp van ict-oplossingen. Wat voorheen werd gemanaged als een toevoeging aan de architectuur nadat een oplossing was gebouwd, moet tegenwoordig vanaf het begin worden ingebakken - zoals vele dure lessen ons de afgelopen jaren geleerd hebben. Een ander voorbeeld is de evolutie van big data technologieën die organisaties de mogelijkheid geven om hun gegevens-rijkdom te verzilveren.

Evolutie in architectuur mee-ontwerpen

Het integreren van evolutie in architectuur kan via een risico- en kosten-gedreven architectuuraanpak (RCDA). Zo’n aanpak leidt tot architectuurdocumentatie die niet alleen de huidige ('as-is') of toekomstige ('to-be') situatie beschrijft, maar ook toekomstige gebeurtenissen identificeert en incorporeert, waarbij 'precies genoeg anticipatie' wordt toegepast. Deze gebeurtenissen omvatten het toevoegen van nieuwe features aan een dienst, het uitbrengen van een next-generation product door een concurrent, nieuwe wet- en regelgeving, of iedere andere ontwikkeling die impact heeft op de risico’s, kosten of business-waarde van een oplossing.

Het anticiperen op toekomstige gebeurtenissen zorgt ervoor dat architectuur zijn rol als risicomanagementdiscipline vervult. Het verhoogt tevens de praktische waarde van architectuurdocumentatie in gevallen waar de 'to-be' situatie een bewegend doel blijkt te zijn. In een steeds veranderende digitale wereld blijft documentatie die verandering een plaats geeft relevanter dan documentatie die dat niet doet.

Bouw evolutie-viewpoint in

Een methode om de tijd-dimensie toe te voegen aan architectuur is het inbouwen van een evolutie-viewpoint, waarin de evolutie-aspecten van een oplossing worden gedocumenteerd. Viewpoints (gezichtspunten) worden in de architectuur gebruikt om aan belanghebbenden te laten zien hoe de architectuur specifieke belangen invult. Een evolutie-viewpoint demonstreert hoe de architectuur de impact van veranderingen rondom de oplossing adresseert.

Bij het ontwikkelen van een evolutie-viewpoint worden toekomstige gebeurtenissen geïdentificeerd, en worden de stappen om ze te adresseren gedocumenteerd. Dit plaatst het team in een betere positie om economische argumenten toe te passen bij de besluitvorming rondom toekomstige veranderingen, en daardoor betere beslissingen te nemen (bijvoorbeeld: wegen de extra kosten van het uitstellen van een release-deadline op tegen de schade die we lopen als we bepaalde regelgeving nog niet ondersteunen?). Bovendien is het team hierdoor beter in staat om effectief met belanghebbenden in de business te communiceren over toekomstige ontwikkelingen.

Evolutie-viewpoints en architectuur-roadmapping hebben hun effectiviteit bewezen op het gebied van wendbaarheid in het anticiperen van en omgaan met veranderingen in de ontwikkeling van een oplossing.

Ervaringen in architectuur-roadmapping

Wij passen de hierboven beschreven aanpak toe, en onze architecten zien in de praktijk hoe de aanpak helpt om de balans te vinden tussen over-anticipatie en onder-anticipatie bij het bouwen van architectuurconstructies (de 'onder-de-motorkap'-onderdelen van een oplossing). Het documenteren van de tijd-dimensie van architecturen ziet er misschien uit als extra werk, maar anticipatie is toch al een belangrijk onderdeel van het werk van een architect. Als architecten die anticipatie communiceren als een evolutie-viewpoint blijven architectuurbeschrijvingen langer geldig, en zijn ze beter voorbereid op de veranderende omstandigheden.

In de meeste marktsectoren wordt de urgentie gevoeld om te digitaliseren en snel op de veranderende verwachtingen van consumenten en burgers in te spelen. Zonder sterke digitale architecten en architecturen is dit onmogelijk. Het wendbaarder maken van de gehele organisatie, waaronder de architectuur van ict-oplossingen, kan een hoognodige sprong voorwaarts betekenen.

Zie voor meer informatie over deze tijd-dimensie aanpak voor architectuur mijn artikel 'Just Enough Anticipation: Architect Your Time Dimension'.

Bron: Computable

Whitepaper

Agile Architecture Roadmapping

CGI Unify360 Portfolio Manager vormt samen moet onze RCDA aanpak een ideale combinatie om een roadmap voor agile digitale transformatie te realiseren.

Download nu de whitepaper

Blogrichtlijnen en gebruikersvoorwaarden