Gerard van de Kamp

Hoe de indianen de energietransitie laten versnellen

Vorig jaar maakte ik tijdens de zomervakantie een rondreis door Noorwegen. Ik genoot van de prachtige natuur in dat land, maar keek met een schuin oog beroepsmatig naar de energietransitie zoals deze zich daar voltrekt (zie mijn blog van toen). Zo ziet u: zelfs op vakantie laat dit thema me niet los. Dat was ook dit jaar het geval. En dat leidde tot een nieuwe blog, waarin ik inzoom op de energietransitie in de USA. In the home of the brave is nog een lange, lange weg te gaan…

Dit jaar heb ik met mijn gezin een rondreis gemaakt door het Zuidwesten van de USA. We hebben 4.500 kilometers afgelegd door een awesome landschap met natuurparken als Yosemite, Death Valley, Zion, Monument Valley, Bryce Canyon, Grand Canyon en Lake Powell. In een SUV, een Ford Explorer met een benzinemotor. Niet echt schoon en duurzaam, maar wel heel Amerikaans. Cruisen over de highway met Tom Petty, Greatful Death, Boston, Foreigner, Bruce Springsteen, Bon Jovi, Lynyrd Skynyrd & Van Halen knallend uit de speakers, is wel de all American feeling. Wat alleen kan worden overtroffen door de SUV te vervangen door een Harley Davidson en over route 66 te gaan scheuren (‘Get your kicks on route 66’).

Clean Mobility in de thuishaven van Elon Musk

We kregen gaandeweg onze roadtrip wel wat mixed emotions vanwege het vervuilende karakter. Maar elektrisch rijden is in de thuishaven van Elon Musk met zijn Tesla geen alternatief. Buiten San Francisco en Sillicon Valley zijn er namelijk nauwelijks oplaadpunten. Behalve de laadpunten bij het hoofdkantoor van Tesla, ben ik in 3 weken rondreizen alleen bij ons hotel in Page (Arizona) een Tesla-laadpunt tegengekomen. In de drie dagen dat we daar waren, zag ik er geen enkele elektrische auto staan. Logisch, want de afstanden die je hier rijdt zijn enorm: een paar honderd kilometer is in the land of opportunities niks. Je wilt in Death Valley bij bijna 50 graden Celsius niet stil komen te staan zonder airco. Buiten de grote steden zie je dan ook alleen maar grote SUV’s en pick-up trucks. In Nederland is dit voor de meesten onbetaalbaar, maar in Amerika koop je ze gewoon op credit. En de benzine is slechts 2 tot 3 dollar per gallon (is 3.7854 liter).

Dus rij je, in je SUV, vooral op benzine. Hoewel rijden… tijdens ons bezoek aan de City of Angels viel vooral op dat het verkeer in Los Angeles eigenlijk 24x7 vast staat, met smog als gevolg. Dat is wel een heel bijzondere manier van ‘in the cloud’,  zullen we maar zeggen. Toegegeven, hier kom je af en toe nog wel een e-auto tegen, alsook een laadpunt in de parkeergarages. Maar toch: er is in Amerika nog een wereld te winnen op het gebied van schoon en duurzaam transport. Goede voorbeelden, als de beroemde cable cars in San Francisco, zijn er simpelweg te weinig. Hier liggen dus echt kansen voor collega Marion Braams in haar rol als directeur van het Clean Mobility Center. De horizon mag gerust verlegd worden buiten  Europa…

Duurzame opwek dan?

Hoe zou het zijn met de duurzame opwek in dit deel van Amerika, het voormalige Mexico en land van de Navajo en Apache indianen? Golden state Californië is trendsetter op het gebied PV. Dit komt door de ontstane energiecrisis, veroorzaakt door al het werk in de (Sillicon) Valley en de hierdoor sterk groeiende vraag naar computer power. Gouverneur Arnold Schwarzenegger sloot het Global Warming Solution Pact om het stroomverbruik te verminderen (ook in apparaten) en duurzame opwek te stimuleren. Onderdeel is ook dat in 2025 1 op 7 verkochte auto’s CO2-vrij moet zijn. Een lachertje vergeleken met Noorwegen, waar in 2025 geen enkele auto met CO2-uitstoot mag rijden.

De overige staten in het Zuidwesten willen ook hun steentje bijdragen. Nevada streeft naar 15% duurzame opwek in 2025; Colorado 10%. In Las Vegas, the city of lights, kunnen ze ook nog wel iets doen aan de verbruikkant. De staat Arizona heeft de tekst 'Protect our environment' op de kentekenplaten staan; New Mexico richt zich op ecotoerisme naar de indianenpueblo's.

Jeukende handen en energie-eilanden

Het zijn allemaal stappen en stapjes in de goede richting. Maar als je door deze staten trekt, merk je hier vrij weinig van. Oké: de boot naar Alcatrez heeft een PV-dak. Verder is er in Page, Arizona een zonnepanelenweide (kom ik zo nog op terug). Hier beginnen mijn professionele handen dan ook gelijk te jeuken. Kijk toch naar al die zonuren! En naar al die opslagmogelijkheden voor energie vandaag de dag! Dan zit je toch op een goudmijn, zeker als je weet dat de fabriek van meneer Musk in de buurt ligt. Je hebt dan een prachtkans om natuurparken om te vormen tot een CO2-vrij energie-eiland met behulp van zon, wind en opslag. Ik denk dat collega Jos Siemons na het lezen van mijn blog een ticket richting Grand Canyon koopt en dit gaat regelen. Auto’s weren gebeurt overigens al steeds meer in de nationale parken, waarbij je je moet vervoeren via vieze diesel- of benzinebussen en af en toe één op gas. Ook hier ligt een prachtkans dit elektrisch te doen.

Energietransitie & indianenverhalen

Het Zuidwesten was overigens het land van de Navajo-indianen en later ook de Apache. Ze leefden er in grote getale – in totaal zo’n 10 miljoen – totdat Columbus een verkeerde afslag nam op zee. Wat er toen gebeurde is bekend en valt te lezen in onze geschiedenisboeken. Niet in de Verenigde Staten overigens. Daar wordt in het Amerikaanse onderwijs met geen woord gerept over de onderdrukking en uitroeiing van de Indianen. Feit is dat het niet veel gescheeld heeft of deze oorspronkelijke bewoners van dit prachtige land waren in de negentiende eeuw uitgestorven. Rond 1900 leefden er nog maar 250.000 indianen. De regering in die tijd verbood hun taal (maar gebruikte de Navajo-taal in WOII overigens wel als codetaal) en probeerde ze uit de samenleving te weren door ze in onvruchtbare reservaten te stoppen. Via het maken en verkopen van typische Indianen sieraden en dergelijke probeerden ze in hun levensonderhoud te voorzien.

Navajo Transitional Energy Company

Tijdens ons verblijf in Page, Arizona, zijn we langs de Navajo kolencentrale gereden (zie foto). Daar werken 750 indianen. Bijzondere ontwikkeling hier is dat Trump heeft beloofd dat alle kolencentrales open blijven, maar hij wel heeft besloten dat deze 2.250 MW ‘Indianen’-centrale, die ruim 1 miljoen Amerikanen van stroom voorziet, dicht moet. Vanuit de energietransitie gezien is dit prima natuurlijk. Maar vanuit Trumps beleid gezien is het raar. Of misschien toch niet, gezien zijn andere beslissingen. Hoe dan ook: het mooie is dat de Navajo zich (wederom) niet uit het veld laten slaan en versneld de stap naar duurzaam gaan maken. Hiervoor is NTEC (Navajo Transitional Energy Company) opgericht. Wellicht kunnen ze het voortouw nemen om de energietransitie in dit ‘fossiele’ land te versnellen. Het past ook goed bij hun levensovertuiging en kijk op de aarde; de insteek van de indianen is en was immers dat ‘de aarde niet aan de mens behoort, maar de mens aan de aarde’.

Blogrichtlijnen en gebruikersvoorwaarden