Albert Vlug

Hoe slimme technologie patiënten kan helpen het verschil te maken

De zorg kan beter en goedkoper, maar er verandert al jaren niets. Is slimme technologie hiertoe wel in staat? Of zijn het vooral de mondige patiënten die het verschil kunnen maken, al dan niet met de inzet van die slimme technologie? Zij zijn immers steeds beter in staat te verwoorden wat noodzakelijk is voor gezond worden en gezond leven?

Waar innovatie in de zorg voorheen iets leuks en spraakmakends was, is het nu noodzakelijk geworden. De zorg zelf verandert immers sneller dan het zorgsysteem aankan. Bij deze noodzaak om te innoveren is patiëntparticipatie een cruciale factor. Die mening is velen toegedaan. Zo stelt VNO-NCW dat de zorg alleen kan verbeteren door de patiënt centraal te stellen en roept de regering op tot actie. Patiëntparticipatie gebeurde allereerst door sommige patiënten die zich er ‘beter’ bij voelden. En daarna door de overheid, omdat ook de belofte van ‘goedkoper’ zich aandiende. Inmiddels begint duidelijk te worden dat er sprake is van een paradigmatische verandering: alles verandert als je de patiënt echt serieus neemt. Niet alleen de nieuwe technologie is disruptief, het is vooral de mondige patiënt zelf die de beweging op gang kan brengen.

Natuurlijk: slimme technologie kan daarbij helpen. Toch omarmen de patiënten niet alle technologische mogelijkheden om hun verhaal vanuit dat perspectief kracht bij te zetten. Er zijn bij nader inzien nogal wat ‘issues te tackelen’ om bijvoorbeeld een meting of observatie die in de thuissituatie gedaan is,  bij een arts in een zorginstelling te krijgen. Techniek is daarbij vaak niet de beperkende factor, zoals je kunt zien bij de drie issues die ik hieronder aanstip. 

Veilig en goedkoop inloggen

Allereerst is er het issue van het inloggen: voor de patiënt is er DigiD, maar dat is niet veilig genoeg. Voor de zorgaanbieder is er een UZI-smartcard, maar die is te duur voor een zorgbrede uitrol. Een toekomstvast alternatief is het Idensys-stelsel, maar de politieke wil om DigiD en de UZI-pas daarin onder te brengen ontbreekt. Met het ‘Bring-your-own-identity’-concept is dit probleem inmiddels technisch oplosbaar, maar een brede acceptatie start pas na acceptatie van degenen die de norm zetten en handhaven.

Privacybescherming

Een tweede issue is de integratie van de thuistherapie en thuismetingen met de klinische setting van behandelaren. Diverse bedrijven claimen in hun verkoopbrochures dat een veilige cloud al deze problemen oplost, maar vanwege de privacybescherming gaat dat feest niet door. In een voor de zorg gecertificeerde cloud (met NEN 7510, 12 en 13) staan de gegevens van een patiënt en een dokter weliswaar naast elkaar, maar de ‘muur’ ertussen is net zo groot als zonder de cloud. En dan hebben we het nog niet over de integratie met een intelligente weegschaal die de patiënt zelf in de supermarkt gekocht heeft. Want de website die de gegevens daarvan bijhoudt, onttrekt zich aan alle Nederlandse normen. Met het ‘Versnellingsprogramma Informatie-uitwisseling Patiënt en Professional’ (VIPP) stimuleert het ministerie de patiëntportalen van ziekenhuizen en  met Medmij komt er een afsprakenstelsel voor deze uitwisseling tussen patiënt en professional. Deze ontwikkelingen zijn beslist wenselijk, maar de uitvoerbaarheid staat of valt met de mate waarin leveranciers kunnen en willen participeren (de governance tijdens en na de projectfase).

Geen eenduidige taal

Het derde en wellicht belangrijkste issue is de ‘eenheid van taal’: zorgverleners van diverse pluimage hanteren verschillende taaldomeinen. In vrije tekst gebruikt iedereen de eigen favoriete afkortingen die niet ‘eenduidig’ zijn. En in codestelsels is er veel verschil in semantische rijkdom, waardoor er bij ‘vertalingen’ van bijvoorbeeld de ICPC-codes uit de eerste lijn naar de ICD10-codes uit de tweede lijn informatie verloren gaat. Om deze zorgspecifieke taal vervolgens voor de patiënt (wie is dé patiënt/cliënt eigenlijk?) begrijpelijk te maken, is er nog een serieuze inspanning nodig.

Maken deze issues de innovaties voor participatie van de patiënt onmogelijk? Ik denk het niet. Wel geeft het de weerbarstigheid van de praktijk aan en de noodzaak om samen te werken in het slechten van de innovatie barrières!

CGI staat van 19 februari tot en met 23 februari op HIMSS17, de grootste wereldwijde beurs en conferentie op het gebied van Zorg & ICT. Daar tonen we onze oplossingen die ook uw zorginstelling kan inzetten voor slimmere besluitvorming en betere resultaten. Van kwaliteitstriggers voor ‘value based healthcare’ tot serious games die bijvoorbeeld ingezet kunnen worden als een cliënt thuis aan het revalideren is. Meer weten? Ga dan naar www.cgi.com/himss.

Blogrichtlijnen en gebruikersvoorwaarden