Bitcoin draait op blockchaintechnologie. Er wordt veel over gesproken, maar wat is het nu precies ‘een gedistribueerd systeem’? Kunnen juist supply chains profiteren van deze technologie? En hoe kunnen we dit vandaag nog gaan gebruiken en toepassen?

Bitcoin en blockchain worden in een adem genoemd. Bitcoin is een virtuele munt; blockchain de techniek waarop dit draait. Recent is de Bitcoinkoers meer dan behoorlijk gestegen. Reden? Men heeft meer vertrouwen in deze munt doordat de Bitcoin sinds 1 april in Japan een wettig betaalmiddel is geworden. Dat herwinnen van het vertrouwen was wel nodig. Doordat je met de Bitcoin anoniem kunt betalen, wordt de munt veel gebruikt op de zwarte markten (Silk Road). Nu echter ziet een groeiend aantal mensen de potentie van blockchaintechnologie. Zij investeren hierin en maken daarmee ook kennis met de Bitcoin.

De koers blijft echter wel grillig. Het is net als een aandeel. Je kunt ermee speculeren. De munten worden niet beheerd door een centrale organisatie. Verder hebben Bitcoins net als met de huidige Euro’s geen intrinsieke waarde; dit in tegenstelling tot goud of zilver. Het draait dus om vertrouwen! Dat komt ook duidelijk naar voren in de blog van mijn collega Jos Siemons waarin hij verslag doet van een Round Table over blockchain in de energietransitie. Een leestip, derhalve.

Een gedecentraliseerd openbaar grootboek

Alle transacties van de Bitcoin worden opgeslagen in het grootboek – de blockchain. Voordat een transactie definitief is afgerond, moet de democratische meerderheid (minimaal 51%) de transactie goedkeuren: is aan alle voorwaarden voldaan? Elke bank is eigenlijk een grootboek of een (centrale) database. Ook logistieke ketens werken hiermee; zij hebben een grootboek waarbij alle transacties tussen leveranciers zijn opgeslagen. Die opslag gebeurt bij deze databases meestal op een centrale plek. Om bijvoorbeeld een financiële overdracht te doen, moet er dan een koppeling tussen deze twee grootboeken worden gemaakt. Een bank fungeert hierbij als trusted 3th party alias de the middle man. Als Bob geld overmaakt aan Alice, zorgt de bank ervoor dat het geld goed wordt overgemaakt en dat het klopt. Dat Bob Bob is en Alice Alice is. De blockchain neemt deze rol over. Mede door het consensusmechanisme is deze rol van de bank overbodig.

Een extra voordeel is het decentraal opslaan van de gegevens. Als nu de centrale server uitvalt, is er een probleem. Maar bij de blockchaintechnologie is dit niet mogelijk. Een extra voordeel is dat zodra er een transactie is goedgekeurd, iedereen dit kan weten. Een shared single source of truth is nu mogelijk en voor iedereen beschikbaar. Mede door het democratische consensusmechanisme is elke goedgekeurde transactie onomkeerbaar en is vervalsen niet mogelijk.

Onderstaand enkele verschillen tussen centrale en decentrale grootboeken.

Distributed Ledger

Centralized Database

Consensus on data Internal and external reconciliation required
Append-only(Immutable) No restrictions
Distributed Single point of failure
Decentralized Single point of control
Peer-to-peer Unnecessary gateways and middlemen
Cryptographic Verification Cryptographic must be added as afterthought
Cryptographic authentication and authorization Actions are done on behalf of others
Resiliency and availability increase with node count Backups must be setup 'manually'

Afbeelding 1 verschillen tussen een centrale database & blockchain technologie

Smart contracting voor supply chains

De blockchaintechnologie biedt ook nog de mogelijkheid om een smart contract op te stellen. Je kunt transacties in gang zetten, zodra bepaalde voorwaarden binnen een dergelijk smart contract worden behaald. Een smart contract kan worden uitgevoerd zonder the man in the middle of een notaris, zoals nu in ons dagelijks leven wel het geval is. In slimme contracten staan de termen en voorwaarden die partijen vooraf kunnen specificeren qua betalingen, afhankelijk van de geleverde service. Met behulp van dit contract kun je in de logistiek zaken doen zonder de precieze identiteit van de tegenpartij te weten. Het geeft organisaties in de logistieke keten de mogelijkheid om geautomatiseerd te monitoren (prijzen, levertijden, wachttijden). Zo’n slim contract is niet een papieren contract, maar wordt geschreven in programmacode.

Blockchain voor de logistieke keten

Als blockchaintechnologie ons in staat stelt om allerlei soorten transacties veiliger en transparanter te traceren, kunt u zich voorstellen wat voor mogelijkheden dit biedt aan de supply chain. Elke keer dat een product wordt bewerkt (andere plek in het warehouse of transport), kan de transactie, als de blockchain wordt gekoppeld aan de fysieke keten, gedocumenteerd worden. Hierdoor kan een permanente geschiedenis van een product worden bijgehouden. Van fabricage tot verkoop. Van zand tot glas. Dit kan de tijdsvertragingen reduceren, omdat alles tijdelijk inzichtelijk is. En het is mogelijk te anticiperen. Dit scheelt natuurlijk ook in de kosten. Daarnaast neemt de kans op redundantie en foutieve data van het product af.

Deze technologie kan de volgende taken in de logistieke keten verbeteren:

  • Bestellingen bijhouden, bestellingen wijzigen, ontvangstbewijzen, verzendnotificaties of andere handels gerelateerde documenten.
  • Opnemen van de hoeveelheid en overdracht van activa-achtige pallets, aanhangwagens, containers, pooldragers.
  • Supply chain finance.
  • Certificaten of bepaalde eigenschappen van fysieke producten toekennen of verifiëren; bijvoorbeeld om te bepalen of een voedingsproduct biologisch of eerlijk is.
  • Koppeling van fysieke goederen naar serienummers, barcodes, digitale tags zoals RFID, Internet of Things.
  • Informatie delen over productieproces, assemblage, levering en onderhoud van producten met leveranciers.
  • GS1 waar nu alle product en etiketinformatie centraal per land wordt opgeslagen en er enkele uitdagingen zijn met betrekking tot de datakwaliteit. Er ontstaat dan een democratische consensus of de aangeleverde productdata ook daadwerkelijk correct zijn.

Voordelen van de blockchain

Het internet bestaat al sinds 1989. Kinderen weten niet anders dan dat internet bestaat. Maar voor de wat oudere lezers weten we dat het voorheen wel een stuk lastiger was om data en informatie te delen. Mogelijk dat de blockchaintechnologie over 25 jaar ook zo is ingeburgerd en een cruciale technologie is geworden. Harvard Business Review ziet een dergelijke impact wel zitten en dan met name in logstieke ketens. Maar we moeten wel kritisch blijven kijken naar deze technologie, zeker als het gaat om de Bitcoin. Mijn collega Sjors Hijgenaar plaatste in een onlangs gepubliceerde blog kritische kanttekeningen bij deze digitale valuta en ziet dat dit de reputatie van blockchain in negatieve zin beïnvloedt.

Toch wil ik hier positief eindigen. Want de blockchaintechnologie is overal beschikbaar, nu al toepasbaar en biedt, ongeacht de applicatie, de volgende voordelen:

  • Verbeterde transparantie. Het documenteren van de afgelegde reis van een product door de supply chain onthult zijn ware oorsprong (track & tracing) en touchpoints, waardoor vertrouwen wordt verhoogd. En de vooroordelen die in de ondoorzichtige supply chains van vandaag de dag wordt gevonden, elimineert.
  • Grotere schaalbaarheid. Vrijwel iedereen kan zich hierop aansluiten, met toegang tot het internet.
  • Betere beveiliging. Een gedeeld, onuitwisbaar grootboek met gecodeerde regels. Er zijn minder tot geen audits nodig.
  • Verhoogde innovatie. Er zijn mogelijkheden om nieuwe, gespecialiseerde toepassingen voor de technologie te creëren als gevolg van de gedecentraliseerde architectuur.

Over de auteur

Picture of Simon Dalmolen

Simon Dalmolen

Senior consultant Mobiliteit & Transport en Logistiek

Simon Dalmolen promoveert momenteel aan de Universiteit Twente op het onderwerp Cross Chain Control Centers en de rol van IT. Daarnaast is hij werkzaam als senior consultant op het gebied van Mobiliteit & Transport en Logistiek bij CGI.

Voeg commentaar toe

Comment editor

  • No HTML tags allowed.
  • Lines and paragraphs break automatically.
Blog richtlijnen en gebruiksvoorwaarden